Met bijdragen van het Bettie Wiegmanfonds aan onderstaande projecten maken we het verschil voor vogels en hun leefomgeving. Het gaat om initiatieven die met kennis, inzet en zorg bijdragen aan bescherming, onderzoek en verbetering in het veld. Hieronder worden de projecten van 2026 één voor één, in willekeurige volgorde, kort toegelicht.

Vogelwacht IJlst-Oosthem en omstreken zet in 2026 moderne techniek in om weidevogels beter te beschermen in het agrarisch gebied rond IJlst en Oosthem. Met behulp van een drone met warmtebeeldcamera worden nesten en jonge vogels vroegtijdig opgespoord, zodat maaibeheer beter kan worden afgestemd en onnodige verliezen worden voorkomen. Het project richt zich op soorten als grutto, kievit, tureluur en scholekster, maar ook andere grondbroeders profiteren mee. Vrijwilligers worden opgeleid tot dronepiloot en werken nauw samen met boeren en terreinbeheerders. Daarnaast is er veel aandacht voor kennisdeling en educatie, onder meer via scholen en lokale media. Met deze aanpak wordt praktische bescherming gekoppeld aan samenwerking en bewustwording in het gebied. Mede door onze bijdrage van € 2000,- kan de weidevogeldrone worden aangeschaft.

Met het project Steenuilen kennen geen grenzen werkt Stichting Steenuilen Groningen aan herstel van de sterk teruggelopen steenuilenpopulatie in de provincie Groningen. De aanpak richt zich op het creëren van zogeheten dispersiezones langs de Groningse grens met Drenthe, waar de soort nog wel een gezonde populatie heeft. Door het verbeteren van erven, het plaatsen van nestkasten en het versterken van het landschap wordt een geleidelijke uitbreiding naar Groningen mogelijk gemaakt. Bewoners en grondeigenaren spelen daarbij een sleutelrol en worden actief betrokken en begeleid. Ook voorlichting en bewustwording maken een belangrijk deel uit van het project. Zo wordt stap voor stap gewerkt aan nieuwe kansen voor de steenuil en andere erf- en landschapsoorten. De door ons toegezegde € 3000,- geeft de mogelijkheid om nestkasten voor steenuilen aan te schaffen en te plaatsen.

Gericht vervolgonderzoek van Grauwe Kiekendief – Kenniscentrum Akkervogels levert nieuwe inzichten op in een kwetsbare fase van het leven van de grauwe kiekendief: de periode direct na het uitvliegen. In Oost‑Groningen worden jonge vogels uitgerust met GPS‑GSM‑zenders om hun overleving, gedrag en verspreiding te volgen in relatie tot oogstwerkzaamheden. Eerder onderzoek liet zien dat juist deze eerste weken cruciaal zijn voor het voortbestaan van de soort. Door verschillen te onderzoeken tussen vroeg en laat geoogste percelen ontstaan nieuwe aanknopingspunten voor gerichte beschermingsmaatregelen. De resultaten zijn niet alleen van belang voor Oost‑Groningen, maar ook toepasbaar in andere Europese akkergebieden waar kiekendieven worden beschermd. Het Bettie Wiegman Fonds ondersteunt dit vervolgonderzoek met een bijdrage van € 5.280,-, goed voor de helft van de benodigde materialen.

Met dit project werkt Stichting Agrarisch Natuurfonds Fryslân verder aan het versterken van Gruttoland Wommels, een plek waar weidevogels en agrarisch beheer samenkomen. In het perceel ‘It lange stik’ wordt het grasland verbeterd door het inzaaien van een kruidenrijk mengsel en het herstellen van greppelstructuren voor extra vernatting. Zo ontstaat een aantrekkelijk en samenhangend weidevogelgebied rond de bestaande plasdras. De maatregelen zijn gericht op soorten als grutto, kievit, tureluur en scholekster. Samen met de lokale boer en vrijwilligers wordt gewerkt aan een duurzaam leefgebied met toekomstwaarde. Vanaf het voorjaar van 2027 moet dit perceel zichtbaar meer broedende weidevogels opleveren en een inspirerend voorbeeld zijn voor anderen in Fryslân. Wij betalen voor 7 hectares inzaaien met een kruidenrijk gruttomengsel en de plasdraspomp (€ 4175,-)

De vraag waarom het broedsucces van scholeksters op Texel al jaren zo laag blijft, staat centraal in het vervolgonderzoek van Stichting Onderzoek Scholekster. Op de Hoge Berg lukt het ondanks intensieve nestbescherming veel paren niet om voldoende jongen groot te brengen. Door broedvogels te zenderen wordt onderzocht waar zij tijdens de broedtijd voedsel zoeken en waarom zij hun territorium regelmatig verlaten. Eerder onderzoek laat zien dat succesvolle broedvogels juist minder uitstapjes maken naar het wad wat mogelijk samenhangt met een lager predatierisico. In 2026 worden opnieuw scholeksters uitgerust met zenders en wordt het meetnet verder uitgebreid om nauwkeurigere gegevens te verzamelen. De resultaten bieden waardevolle handvatten voor gerichte beschermingsmaatregelen op Texel en in andere delen van het Waddengebied. Met onze bijdrage van € 1500,- kunnen een aantal zenders voor het onderzoek bekostigd worden.

Door de gezamenlijke inzet van Vogelwacht Grou en Vogelwacht Idaarderadeel Noord krijgt de bescherming van grondbroedende vogels in het veenweidegebied een impuls. Met behulp van een thermische weidevogeldrone kunnen nesten sneller en met minder verstoring worden opgespoord voordat het land wordt bewerkt. Dat is hard nodig in een gebied van ruim 6.000 hectare waar de druk op weidevogels door vroege en grootschalige landbouw steeds groter wordt. Nazorgers werken hierbij nauw samen met boeren om nesten tijdig te beschermen. Naast praktische bescherming heeft het project ook een educatieve kant door jongeren en jonge volwassenen te betrekken bij modern weidevogelbeheer. De drone wordt gezamenlijk ingezet en kan ook in omliggende gebieden gebruikt worden waardoor de opbrengst verder reikt dan de twee vogelwachten alleen. Zo draagt dit project bij aan effectieve bescherming én aan de toekomst van vrijwillige vogelwachtzorg in Fryslân. Ook aan de aanschaf van deze weidevogeldrone dragen we bij met € 2000,-.

In 2026 staat de steenuil centraal in een landelijk onderzoeksjaar dat draait om kennis, bescherming en betrokkenheid. Sovon Vogelonderzoek Nederland voert daarbij het audiomonitoringsproject De roep van de Steenuil uit, waarin met geluidsopnames het gedrag en de verspreiding van deze karakteristieke uil worden onderzocht. Vrijwilligers plaatsen op strategische locaties geluidsrecorders en helpen mee bij het herkennen en analyseren van steenuilgeluiden. Zo ontstaat nieuw inzicht in broedsucces, territoriumgebruik en de aanwezigheid van jonge vogels. De resultaten dragen bij aan betere monitoring en gerichtere beschermingsmaatregelen, ook in de noordelijke provincies. Tegelijkertijd vergroot het project het draagvlak voor het behoud van de Steenuil en het kleinschalige cultuurlandschap waarin deze soort thuishoort. Met onze bijdrage van € 4305,- kunnen de draagbare geluidsunits, genaamd PUC’s (plus stroomkabels) worden aangeschaft.

Waarom doen jonge steenuilen het op kleigronden structureel slechter dan op zandgronden? STONE Steenuilenoverleg Nederland onderzoekt deze vraag door het dieet van nestjonge steenuilen nauwkeurig in beeld te brengen met zogeheten smart nestboxes met camera’s. Eerder onderzoek laat zien dat de prooikeuze op klei minder voedzaam is wat mogelijk bijdraagt aan lagere conditie en overleving van de jongen. In 2026 wordt het onderzoek opgeschaald door het aantal camerakasten uit te breiden zodat robuustere resultaten over meerdere jaren kunnen worden verzameld. De kennis die dit oplevert vormt een belangrijke basis voor gerichte maatregelen om het leefgebied van de steenuil op kleigronden te verbeteren. Daarmee draagt het project direct bij aan het behoud van deze karakteristieke uil en biedt het ook inzichten die breder toepasbaar zijn binnen de uilenbescherming. Wij steunen dit onderzoek met een bijdrage van € 8400,-

In het Jaar van de Steenuil bundelt de Stichting Steenuilenwerkgroep Drenthe onderzoek, bescherming en publieksactiviteiten rond deze karakteristieke uil. In 2026 worden in de provincie uiteenlopende activiteiten georganiseerd die bijdragen aan kennisdeling, betrokkenheid en concrete bescherming op boerenerven. Zo ligt de focus op het veiliger maken van leefgebieden met marterbestendige nestkasten en steenuilveilige veedrinkbakken. Tegelijkertijd wordt onderzoek gedaan naar het voorkomen van nestpredatie via een pilot met wildverjagers bij nestkasten. Publieksactiviteiten zoals een steenuilenavond en de Nacht van de Steenuil brengen bewoners, agrariërs en vrijwilligers dichter bij de soort. Met dit brede programma wil de werkgroep de positie van de steenuil in Drenthe versterken en haar rol als kennisorganisatie verder uitbouwen. Met onze bijdrage van € 4750,- kunnen de benodigde nestkasten voor de steenuil worden aangeschaft.

Verspreid over het Groninger cultuurlandschap zetten vrijwilligers van de Kerkuilenwerkgroep Groningen zich in voor het behoud van de kerkuil. In korte tijd is de werkgroep uitgegroeid tot een provinciale organisatie met een dekkend netwerk van vrijwilligers die honderden nestkasten beheren en monitoren. Met dit project wordt geïnvesteerd in betere en veiligere hulpmiddelen zoals inspectiecamera’s, telescopische stelen en valbeveiliging zodat nestkasten met minder verstoring kunnen worden gecontroleerd. Dat is belangrijk, omdat vrijwel alle kerkuilen in Groningen afhankelijk zijn van nestkasten in gebouwen. Tegelijk wordt ingezet op voorlichting via flyers voor (potentiële) kasthouders en op het begeleiden van nieuwe vrijwilligers. Zo kan het beschermingswerk verder worden uitgebreid naar gebieden waar dat eerder niet mogelijk was. Met deze aanpak draagt het project bij aan een sterke en levensvatbare kerkuilenpopulatie in de hele provincie Groningen. Wij dragen € 4550,- bij voor de aanschaf van concrete beschermingsmiddelen voor de vrijwilligers.

In Sneek en omgeving zet de Roofvogel- en uilenwerkgroep zich al jaren in voor de bescherming van de torenvalk. Deze soort is sterk afhankelijk van nestkasten en staat landelijk onder druk. Met dit project worden oude, versleten kasten vervangen en nieuwe torenvalkkasten geplaatst op bestaande en nieuwe locaties. Zo blijven veilige broedplekken beschikbaar voor een soort die nauwelijks nog alternatieve nestgelegenheid vindt. Vrijwilligers controleren de kasten, ringen de jongen en leggen broedgegevens vast voor landelijke monitoring. Ook bewoners worden betrokken en geïnformeerd over het broedsucces. Omdat dit project met relatief eenvoudige middelen een directe bijdrage aan het behoud van de torenvalk in Fryslân levert, financieren wij de benodigde € 933,66.

Al tachtig jaar zet de Fûgelwacht Hallum, Marrum, Ferwert en Blije e.o. zich in voor de bescherming van weidevogels, uilen en andere vogelsoorten in het noordelijk kleigebied van Fryslân. Om dit werk ook in de toekomst effectief te kunnen blijven doen wil de wacht een drone met warmtecamera inzetten bij de nazorg. Daarmee kunnen nesten en kuikens sneller en nauwkeuriger worden opgespoord met minder verstoring van vogels en hun leefgebied. De drone versterkt de samenwerking met boeren, het boerencollectief en het jagerscollectief, onder meer bij maaibewerkingen en beheer op akkerland. Ook voor predatiebeheer en faunabescherming biedt de inzet van een drone nieuwe mogelijkheden. Daarnaast speelt educatie een belangrijke rol, met Fryske lespakketten voor basisscholen en praktijkdagen voor leerlingen. Zo verbindt dit project bescherming, samenwerking en jeugdparticipatie in één toekomstgerichte aanpak voor vogels in het kleigebied. Wij leveren ook aan de aanschaf van deze drone een bijdrage van € 2000,-.

De wulp broedt nog altijd in Fryslân, maar heeft het moeilijk. Bovendien blijft de soort vaak buiten beeld bij reguliere weidevogelmonitoring en- beschermings. Met de Wylpebrigade wil de BFVW daar verandering in brengen door deze karakteristieke soort gerichter te volgen en te beschermen. Vrijwilligers inventariseren actief waar wulpen broeden en werken samen met boeren aan nestbescherming zoals het plaatsen van rasters en uitgestelde maaidata. Zo worden eieren beter beschermd tegen predatie en krijgen kuikens meer kans om vliegvlug te worden. Daarnaast wordt ingezet op meer aandacht en kennisdeling over de wulp binnen vogelwachten en bij het brede publiek. Het project start in Zuidoost-Fryslân en is geïnspireerd op een succesvol voorbeeld uit Drenthe. Met deze eerste stappen wordt gewerkt aan structurele bescherming en beter inzicht in de wulp in Fryslân. Met onze bijdrage van € 7500,- kan de nieuwe Wylpebrigade 10 stroomrasters aanschaffen.

Waar het paapje ooit een algemene broedvogel was, is de soort in Nederland inmiddels teruggevallen tot enkele kleine bolwerken. Sovon Vogelonderzoek Nederland onderzoekt waarom deze opvallende zangvogel ondanks voldoende broedsucces toch niet herstelt. In dit meerjarige onderzoek wordt gekeken welke landschappelijke en habitatkenmerken bepalend zijn voor het voorkomen en succes van broedende paapjes. Daarbij worden veldmetingen gecombineerd met moderne technieken zoals remote sensing en LiDAR‑analyses. De uitkomsten moeten duidelijk maken welk beheer nodig is om leefgebieden weer geschikt te maken. Op basis daarvan worden concrete beheeradviezen opgesteld voor terreinbeheerders en vrijwilligers. Zo levert dit project essentiële kennis om het paapje als broedvogel voor Nederland te behouden. We ondersteunen dit onderzoek met een bijdrage van € 1700,-.

Naast projectfinanciering ondersteunt het Bettie Wiegman Fonds in 2026 ook de landelijke dagen van STONE en van de Roofvogelwerkgroep Nederland. Beide met een bijdrage van € 1000,-. Deze bijeenkomsten zijn belangrijke momenten voor kennisdeling, ontmoeting en het uitwisselen van ervaringen tussen vrijwilligers, onderzoekers en professionals. Door dit soort dagen mogelijk te maken, versterken we het netwerk rond uilen‑ en roofvogelbescherming in heel Nederland. Nieuwe inzichten uit onderzoek en praktijk krijgen hier direct hun weg naar het veld. We zijn als fonds tijdens deze dagen zelf ook aanwezig om in gesprek te gaan en betrokken te blijven bij wat er leeft in het netwerk. Zo dragen deze bijeenkomsten bij aan samenwerking, inspiratie en verdere professionalisering van de beschermingspraktijk.